Weerman Leen de Koning

Weerman Leen de Koning

Nieuwerkerk a/d IJssel

Loading

EINDE KOUDE APRIL

De afgelopen week kwam een einde aan de bijzondere aprilmaand. De maand was ruim 3 garden te koud, er waren 4 dagen met natte sneeuw en op geen enkele dag kwam de temperatuur boven de 20 graden uit. De maand was wel iets droger dan gebruikelijk en ook aantal zonuren was meer dan het 30 jarig gemiddelde.

Het wil dit jaar niet echt vlotten met de lente. De zon is vaak aanwezig, maar toch is het relatief koud. Oorzaak is de wind die steeds uit het noorden waait. Dat is uitzonderlijk. Gemiddeld is het in april bijna 2 graden warmer geworden sinds 1975. Dat geldt voor alle windrichtingen. Maar als de noordenwind waait, hebben we ondanks dat het gemiddeld warmer wordt, een relatief koude lente.

Het koude weer in april heeft de lente dit jaar wat uitgesteld. Heel vaak waaide de wind uit het noorden, koude poollucht met zich meevoerend. De ‘uitsmijter’ kwam rond 5 april, toen met een krachtige tot harde noordenwind ijskoude lucht afkomstig van de Noordpool naar Nederland werd gevoerd. In deze koude lucht ontstonden talrijke hagel- en sneeuwbuien die ervoor zorgden dat het op veel plaatsen korte tijd wit werd.

Twee keer zoveel koude noordenwind

Koude dagen in april hangen nauw samen met de windrichting (figuur 1). De koudste aprildagen in De Bilt komen het meest voor als de wind uit een noord(westelijke) richting komt. Tussen 1961-2021 was dit het geval op ruim 25% van de aprildagen. Dit jaar was uitzonderlijk met meer dan 50% van zulke dagen. De warme (zuid)oostelijke windrichtingen kwamen dit jaar vrijwel niet aan bod. Het gevolg is een uitzonderlijk koude aprilmaand, ondanks dat april nu gemiddeld bijna 2,5 graden warmer is dan begin vorige eeuw.

Afname noordenwind tussen 1980 en 2000

De windrichting varieert niet alleen van dag tot dag, ook langjarige variaties komen voor. Deze variaties leiden tot langjarige schommelingen in de temperatuur. Het aantal dagen in april met wind uit noordelijke richtingen varieert sinds 1961 tussen 5 en 20. Vanaf 1980 tot 2000 zien we een duidelijke afname die samenvalt met een sterke temperatuurstijging in april. Sinds 2005 zien we weer vaker noordenwind en vlakt de temperatuurstijging af.

Noordenwind speelt met opwarming

Wereldwijd warmt het klimaat geleidelijk op door de stijgende concentraties broeikasgassen, ook in Nederland. De variaties in noordenwind zorgen voor temperatuurschommelingen rond deze geleidelijk opwarmende trend. Dit wordt duidelijk als we het klimaat rond 1961-1980 vergelijken met 1991-2020). Gemiddeld is de temperatuur in april nu bijna 2 graden warmer dan rond 1975 (8 graden toen en 9,9 graden nu). Een deel van die opwarming hangt samen met het minder vaak voorkomen van wind uit de koude noordelijke richtingen (34% toen en 25% nu) en vaker wind uit het doorgaans warmere zuiden (20% toen en 25% nu).

Toekomst Noordenwind?

Of de kans op noordenwind blijvend afgenomen is door de opwarming van het klimaat, dat weten we niet. De oorzaak voor de langjarige variaties in noordenwind is onderwerp van lopend onderzoek en hangt mogelijk samen met variaties in oceaanstromingen of veranderingen in de stratosferische straalstroom. Deze april maakt in elk geval duidelijk dat we van de noordenwind nog niet af zijn.

(KNMI-klimaatbericht)

De week begon maandag met een prachtige lentedag met veel zon. De matige wind kwam uit het noorden tot noordoosten. Het werd ruim 12 graden.

We begonnen de Koningsdag weliswaar met bewolking, maar al snel brak de zon goed door en het werd een aangename zonnige dag. De temperatuur liep op naar 16 graden.

Aanvankelijk scheen ook woensdag de zon volop, maar in de middag werd de bewolking dikker, maar afgezien van een paar spatjes bleef het droog. Het werd 16 graden.

In de nacht van woensdag op donderdag vielen er buien. Ook overdag waren er nog perioden met regen en pas later in de middag en avond brak de zon nog even door. In de regen was het ruim 6 graden, later werd het nog even 10,6 graden. Er viel 9,2 mm

Vrijdag was er veel bewolking en in de middag viel er nog een pittige bui. Er stond een koude wind. Het werd net aan 10 graden.

Er waren zaterdag flinke zonnige perioden, maar af en toe afschermden stapelwolken de zon af. Het werd 13 graden. Het bleef droog.

Ook zondag waren er flinke zonnige perioden en fraaie wolkenluchten. Het bleef droog. Het werd 12 graden.

De weerspreuk van de week:

Bedenk wel,

voorjaarszon bruint snel!

 

Week 17 temperatuur (°C)

Minimum   Maximum
Datum 2021 2020   2021 2020
MA 26-04 2.1 3.6   12.8 16.5
DI 27-04 3.1 5.7   16.4 21.7
WO 28-04 5.1 8.9   16.1 15.7
DO 29-04 6.9 8.2   13.8 16.6
VR 30-04 7.3 9.4   10.1 17.1
ZA 01-05 3.4 8.9   13.5 15.2
ZO 02-05 3.9 9.6   12.5 15.5

Week 17 neerslag (mm)

Datum 2021 2020
MA 26-04 0.0 0.0
DI 27-04 0.0 0.0
WO 28-04 0.0 3.6
DO 29-04 9.2 1.8
VR 30-04 1.4 3.2
ZA 01-05 0.0 5.8
ZO 02-05 0.0 0.0